MENU

Pogoda - podstawowe elementy

 Pogoda to nic innego jak stan atmosfery w konkretnym miejscu i czasie, w trochę szerszym ujęciu są to warunki meteorologiczne panujące na danym obszarze w ciągu pewnego czasu lub danej chwili. Proszę nie mylić pogody z klimatem, ponieważ klimat to ogół zjawisk pogodowych na danym obszarze w okresie wieloletnim np. 30 lat lub więcej. Stan pogody określają składniki pogody, czyli po prostu fizyczne właściwości troposfery, do których zalicza się:

 

Ciśnienie atmosferyczne

Ciśnienie atmosferyczne – to ciśnienie, jakie wywiera powietrze atmosferyczne na powierzchnię Ziemie i na wszystkie znajdujące się w nim ciała. Na podstawie średniej wielkości ciśnienia atmosferycznego na Ziemi na poziomie morza wprowadzona jednostkę ciśnienia atmosferę.

1 atmosfera = 1013,25 hPa (hekto Pascal)

Od rozkładu ciśnienia atmosferycznego zależą poziomy ruch powietrza i związane z tym procesy (wiatr, powstawanie chmur i inne). Pomiarów ciśnienia atmosferycznego dokonuje się różnego rodzaju barometrami. Baromtery mogą pokazywać ciśnienie w hPa (hekto Paskalach) lub w mmHG (milimetrach słupa rtęci)

Wiatr

Wiatr – to poziomy ruch powietrza wywołany różnicą ciśnień oraz poprzez różnice w ukształtowaniu powierzchni Ziemi. Termin wiatr jest używany w meteorologii prawie wyłącznie na określenie horyzontalnej składowej wiatru. Istnieje jednak składowa pionowa wiatru i wtedy jest tak nazywana. Wiatr wieje z obszarów wyższego ciśnienia do obszarów niższego ciśnienia.
Kierunkiem wiatru nazywamy kierunek, z którego wieje wiatr, czyli wiatr wiejący z zachodu to wiatr zachodni. Prędkości wiatru czyli jego siła podawana jest :

  • km/h
  • m/s
  • węzłach [w] – eng. Knots [kn]

1 węzeł = 1 Mm/h = 1852 m/h

Do określania siły wiatru służy Skala Beauforta.

Temperatura

Temperatura powietrza – jest jednym z podstawowych elementów meteorologicznych, określający stan cieplny atmosfery. Temperatura powietrza podawana jest w stopach Celsjusza [⁰C], a w krajach anglosaskich w Farenheitach [⁰F].

Sposób przeliczania stopni Farenheita na Celsjusza:
t ⁰F = (1.8 * t ⁰C) + 32

Sposób przeliczania stopni Celsjusza na Farenheita:
t ⁰C = (5/9)*(t ⁰F - 32)

Pomiaru temperatury powietrza dokonuje się na wysokości 2 m nad gruntem za pomocą termometru, osłoniętego przed bezpośrednim promieniowaniem słonecznym w klatce meteorologicznej.

Wilgotność

Wilgotność powietrza - to zawartość pary wodnej w powietrzu.

Najpopularniejszymi sposoby określania wilgotnosci to:

  • Wilgotność bezwzględna - masa pary wodnej wyrażona w gramach zawarta w 1 m³ powietrza, rzadko wykorzystywana w meteorologii.
  • Wilgotność względna - wyrażony w procentach stosunek ciśnienia cząstkowego pary wodnej zawartej w powietrzu do prężności pary wodnej nasyconej w tej samej temperaturze. Wilgotność względna jest wyrażana w procentach (%).

Do pomiaru wilgotności powietrza służą higrometry.

Widzialność

Widzialność meteorologiczna - to  maksymalna odległość, z której obserwator rozróżnia czarny przedmiot widziany pod kątem 20°, w dzień, na tle nieba, w pobliżu linii widnokręgu.
Do określania stopnia widzialności służy specjalna skala widzialności.

 

Stopien Określenie słowne Przyczyna obniżenia widzialności  Zasięg widzialności
0  widzialność bardzo zła  wyjątkowo gęsta mgła  0 - 50 m
1  widzialność bardzo zła  gęsta mgła, bardzo gęsty śnieg  50 m - 0,1 Mm
2  widzialność zła  umiarkowana mgła, gęsty śnieg,
niezmiernie intensywny opad deszczu
0.1 - 0.3 Mm
3  widzialność obniżona  umiarkowany śnieg, silny opad deszczu, zamglenie  0,3 - 0,5 Mm
4  widzialność słaba  słaby śnieg, umiarkowany opad deszczu,
gęsta mżawka, zamglenie
 0,5 - 1,0 Mm
5  widzialność słaba słaby śnieg, umiarkowany opad deszczu,
gęsta mżawka, zamglenie
 1,0 - 2,0 Mm
6  widzialność umiarkowna  słaby opad deszczu, mżawka, bardzo słaby śnieg,
słabe zamglenie
 2,0 - 5,0 Mm
7  widzialność  dobra  zazwyczaj bez opadów i zamgleń  5 - 11 Mm
8  widzialność bardzo dobra  bez opadów  11 - 28 Mm
9

 widzialność niezwykle dobra

(doskonała)

 powietrze wyjątkowo przezroczyste, wystąpie nie refrakcji anomalnej (superrefrakcja)  > 28 Mm

 

Chmury

Chmura - jest widzialnym zbiorem bardzo małych kropelek wody lub kryształków lodu, lub też kropelek wody i kryształków lodu jednocześnie, zawieszonych w swobodnej atmosferze. Zbiór ten może zawierać również kropelki wody lub kryształki lodu o większych wymiarach oraz tego rodzaju cząsteczki jakie występują w wyziewach fabrycznych, dymach i pyłach. Wygląd chmury zależy zasadniczo od charakteru, wymiarów, ilości i przestrzennego rozkładu jej cząsteczek. Zależy też od natężenia i barwy światła padającego na chmurę oraz położenia obserwatora i źródła światła względem chmury .
Uwzględniając wysokość występowania, chmury podzielono na:

  • niskie, 0 - 2 km,
  • średnie, 2 - 7 km,
  • wysokie, 5 - 13 km.

Opady

Opady atmosferyczne – jest to opadający z chmur na powierzchnię Ziemi ogół ciekłych lub stałych produktów kondensacji pary wodnej. Opady dzieli się na opady pionowe i poziome, nazywane tez osadami atmosferycznymi. Do opadów pionowych zalicza się deszcz, mżawkę, śnieg, krupę śnieżną i grad. Do opadów poziomych (osadów atmosferycznych) zalicza się: szadź, szron, gołoledź. Ze względu na czas trwania rozróżnia się:

  • opady ciągłe – trwają nieprzerwanie przynajmniej przez godzinę poprzedzającą termin obserwacji. Opady ciągłe występują z chmur: stratocumulus, altostratus, nimbostratus
  • opady przelotne – charakteryzują się nagłym wystąpieniem i nagłym zanikiem, trwają krótko, a w okresach pomiędzy ich występowaniem pojawia się całkowicie bezchmurne niebo. Opady przelotne występują z chmur: cumulus i cumulonimbus.
  • opady z przerwami – gdy niebo pozostaje całkowicie lub prawie całkowicie zachmurzone nawet wtedy, kiedy deszcz nie pada. Opady z przerwami występują z chmur: stratocumulus i altostratus.